Aan je eerste baan beginnen is leuk, maar nog leuker is het als na jaren bikkelen met een studiebeursje je eerste echte salaris binnenkomt! De voorbode van dit goede nieuws komt altijd in de vorm van een loonstrookje. Je kent het wel, dat saaie papiertje met een stel vage termen, dat na een snelle controle van het nettoloon meestal voorgoed in een donkere lade verdwijnt. Niet zo verwonderlijk, want wie heeft er aan het eind van de maand nog zin om zich te gaan verdiepen in dingen als het SVW-loon, de WAO-excedent en het ANW-gat?

Toch is het de moeite waard om het strookje eens nader te bestuderen: het bevat belangrijke informatie over onder meer je pensioen, eventuele spaarloonregeling en secundaire arbeidsvoorwaarden. Waar komt je geld vandaan, maar ook; waar gaat minstens een derde van je zuurverdiende geld naartoe?

Elk loonstrookje ziet er in principe anders uit, omdat bedrijven allemaal verschillende secundaire arbeidsvoorwaarden hebben zoals autovergoeding, spaarloon, omstandighedentoeslag of bezoektoeslag. Dergelijke toeslagen zijn sterk afhankelijk van de aard van de functie: de een krijgt toeslag omdat hij veel onderweg is, de ander omdat hij vaak in het weekend moet werken. Zo kunnen de loonstrookjes er binnen hetzelfde bedrijf anders uitzien. Een aantal basisgegevens is echter standaard op het loonstrookje te vinden. De meeste loonstrookjes zijn onderverdeeld in categorieën:

• Diverse gegevens: algemene gegevens zoals adressen en sofinummer
• Betalingen en inhoudingen: salaris, onkosten, premies, loonheffing
• Belastbaar loon: het deel van het loon waarover belasting wordt betaald
• Dagen en uren: gewerkte uren en dagen, ziektedagen, overuren
• Cumulatief: bedragen van het betreffende jaar opgeteld
• Resultaat: totalen van betalingen, inhoudingen en het salaris wat uiteindelijk wordt overgemaakt

In het eerste gedeelte staan gegevens van de werkgever en werknemer zoals adressen, sofinummer en werknemerscode. Ook staan hier gegevens over de arbeidsovereenkomst zoals het fulltime brutosalaris per periode, de maand waarop de betaling betrekking heeft, de overeengekomen arbeidsduur, het wettelijk minimumloon en de gebruikte belastingtabel.

De betalingen beginnen met het brutoloon. Daaronder komen dan verschillende toeslagen en vergoedingen die er van worden afgetrokken of bij worden opgeteld. Het bedrag dat overblijft, is het zogenaamde SVW-loon. Dit staat voor Sociale Verzekerings Wetten. Over dit bedrag moet je werknemersverzekeringen zoals ziekenfondspremie en WW betalen.

Na aftrek van deze premies blijft het belastbaar loon over. Dit is het bedrag waarover loonheffing wordt betaald. Als de loonheffing is verrekend, worden bepaalde belastingvrije toeslagen zoals reis- en onkostenvergoedingen bijgeteld. Deze kunnen per maand variëren. Het bedrag dat overblijft, is het netto salaris dat op de bankrekening komt.

Elk onderdeel van het salarisstrookje bevat zijn eigen ingewikkelde termen en afkortingen. Om deze te kunnen ontcijferen, geven we je een handige, alfabetisch geordende lijst van de meest voorkomende begrippen en afkortingen.

ANW- gat: ANW staat voor de Algemene Nabestaandenwet. De premie die je hiervoor betaalt, is bedoeld om een eventuele wettelijke nabestaandenuitkering aan te vullen. Dit is een regeling die met de werkgever wordt overeengekomen.
Arbeidskorting: een belastingvrije som voor iedereen die winst uit onderneming of loon uit arbeid heeft. De hoogte van de korting is afhankelijk van inkomen en leeftijd.
AWBZ: Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten
Bijzonder tarief: bedragen die voor de loonheffing onder het bijzondere tarief vallen, zoals overwerk of uitbetaalde vakantiedagen. Dit is minder gunstig dan het gebruikelijke tarief.
Fiscale bijtellingen: Vaste bedragen per maand die ‘in natura’ worden uitbetaald en wel worden belast. Denk aan kinderopvang, mobiele telefoon of lunches.
Franchise: Het gedeelte van het loon per dag waar geen premie over betaald hoeft te worden.
Loonheffing: Loonheffing is een voorlopige heffing op je inkomen, die bestaat uit inkomstenbelasting en de premies voor volksverzekeringen (AOW, ANW en AWBZ). Het definitieve bedrag wordt pas bepaald nadat je een formulier voor inkomstenbelasting hebt ingevuld. Hoeveel loonheffing je moet betalen kun je zelf uitrekenen met behulp van de loonbelastingtabel op de site van de belastingdienst (www.belastingdienst.nl).
Loonheffingskorting code 0 of 1: Loonheffingskorting is een belastingvrije som. Een 0 geeft aan dat je deze niet hebt, een 1 geeft aan dat je deze wel hebt. Je krijgt deze in principe alleen niet als je nog een andere baan hebt, waar deze wel voor geldt.   
OV. Uurloon: Uurloon dat geldt voor overuren.
Premieloondagen: Het gemiddeld aantal werkdagen per maand, waar het nettoloon mee wordt uitgerekend. Overeengekomen aantal werkdagen per week x 52 : 12.
Spaarloonregeling: Wordt overeengekomen met de werkgever. Elke maand wordt een bedrag ingehouden waar je geen belasting of premie over hoeft te betalen. Het moet minimaal vier jaar op de spaarrekening staan voordat je het eraf mag halen, tenzij het voor een hypotheek of een lijfrente wordt gebruikt. Op dit moment mag je maximaal € 613 per jaar sparen.
Tabel: Geeft aan welke belastingtabel van toepassing is.
UWV: Uitvoeringsfonds Werknemersverzekeringen, de organisatie die de eventuele uitkering verstrekt.
VUT-premie: Staat voor Vervroegde Uittreding. Je betaalt premie om later eventueel eerder te stoppen met werken en toch ongeveer 80% van het laatst verdiende inkomen te blijven ontvangen.
WAO: Wet op de Arbeidsongeschiktheid
WAO-excedent: Het verschil tussen het laatstverdiende salaris en de maximale WAO- uitkering.
WAO-gat: Omdat de wettelijke WAO-uitkeringen de laatste jaren flink zijn gedaald, kun je dit zogenaamde ‘gat’ verzekeren, zodat je bij arbeidsongeschiktheid toch op 70% of 80% van het laatstverdiende loon uitkomt.
Wg bijdrage: Werkgevers bijdrage, een toeslag die door de werkgever wordt betaald en waar loonheffing over betaald moet worden.
ZFW: Ziekenfondswet
ZKV: Particuliere Ziektekostenverzekering
ZW: Ziektewet

April 2004
© Nobiles/Maartje Oome